Brusselse emissieplannen wegvervoer en scheepvaart uitgelekt

De Europese Commissie presenteert volgende week haar plannen om de handel in CO2-emissierechten (ETS) in Europa te hervormen. Er komt inderdaad een separaat ETS voor het vervoer over de weg en de gebouwde omgeving. De zeevaart gaat ‘bij voorkeur’ onder het bestaande systeem voor uitstootrechten vallen, zo blijkt uit een gelekt conceptvoorstel van de Europese Commissie.

De herziening van het Emissiehandelssysteem is onderdeel van een breder pakket aan energie- en klimaatwetten dat de Europese Commissie volgende week zal presenteren. Het ETS is voor Brussel een van de belangrijkste speerpunten om te komen tot het CO2-reductiedoel van 55% in 2030, zo staat in het conceptwetsvoorstel.

Vicevoorzitter Frans Timmermans van de Europese Commissie liet de afgelopen tijd al doorschemeren dat hij het systeem voor emissiehandel wil uitbreiden naar het wegvervoer en de gebouwde omgeving. Daarvoor wordt een apart ETS opgezet, waarbij de brandstofleveranciers de rechten moeten verwerven, zo wordt nu bevestigd. Eerder al bleek dat Brussel mikt op een opbrengst van 40 miljard euro uit deze brandstoftaks. In het voorstel staat verder dat ‘minimaal de helft’ daarvan ten goede moet komen aan het verduurzamen van huizen en aan huishoudens met lagere inkomens.

Scheepvaart
Brussel wil ook de scheepvaart in de Europese Unie onderbrengen in het Europese systeem voor de emissiehandel. In tegenstelling tot eerdere berichten kiest de Commissie daarbij voor een andere aanpak dan bij het vervoer over de weg. In Brussel heeft de optie om de maritieme emissies te laten vallen onder het bestaande EU-ETS-systeem de voorkeur, zo staat in de concepttekst. Rederijen krijgen daarbij een maximum aan emissierechten opgelegd, waarna ze eventueel rechten kunnen bijkopen.

Het zwakke punt van het vorige ETS-systeem was het overschot aan uitstootrechten, waardoor de CO2-prijs voor de industrie jarenlang omlaag werd gedrukt. De Commissie moest vervolgens een aantal wijzigingen doorvoeren waardoor de CO2-prijs de afgelopen maanden steeg tot boven de 50 euro per ton.

Brussel lijkt nu vastbesloten niet nog een keer dezelfde fout te maken. De Commissie kiest voor een cap-and-trade-systeem waarbij bedrijven een limiet krijgen opgelegd waarbinnen zij emissierechten kunnen kopen. In de concepttekst staat beschreven dat het totale aantal uitstootrechten – de cap – bij aanvang al direct omlaag wordt bijgesteld. Om de uitstoot verder te verlagen zal die cap vervolgens ‘jaarlijks met een sneller tempo omlaag gaan’. Hoe groot die jaarlijkse reductiefactor precies is, staat kennelijk nog open, want in het conceptvoorstel wordt geen cijfer genoemd. Verder zal de uitgifte van gratis emissierechten voor vervuilende bedrijven in bijvoorbeeld de staalindustrie en de energiesector worden ingeperkt, blijkt uit de tekst.

Pakket
Klimaatcommissaris Frans Timmermans zal op 14 juli het totale pakket aan vergroeningsmaatregelen presenteren. Het grootste deel van die plannen ligt echter al op straat. Behalve de hervorming van de emissiehandel lekten eerder ook al de plannen uit voor het gebruik van duurzame brandstoffen in de scheepvaart. Ook kwamen de plannen voor herziening van de energiebelasting al naar buiten.